Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi Öngörüleri

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi Öngörüleri

KodcuHerif.Com olarak 3 yılı aşan sürede pek çok alanda öngörülerde bulunduk ve bunların hemen hemen hepsi öngördüğümüz şekilde gerçekleşti desek yalan olmaz. Aynı şekilde ile alakalı bundan sonra ne olacaklara dair de bazı öngörülerde bulunalım bakalım. Bu sayede kişilerin merakını daha da fazla aydınlatmış olabiliriz.

İlk konumuz olan ETBİS Nedir? Ne İşe Yarar? ve bir önceki konumuz olan E-Ticaret Bilgi Sistemi Ne Kazandıracak? konularının devamı olan Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi Öngörüleri konumuzda, hali hazırdaki örneklere bakarak ile neler olabileceğine göz fırlatacağız.

Belirtmeden geçmeyelim, bu noktaya kadar verdiğimiz bilgiler mevcut olan durumlar, bu noktadan sonra yazacaklarımız ise olası durumlar. Yani kesinlikle bu noktadan sonra yazılacaklara göre hareket edilmemelidir.

Zorunlu Kayıt Süresi Uzatılacak

1 Aralık 2017 tarihinde kurulup sadece 30 günde binlerce e-ticaret sitesinin hepsinin ETBİS kaydını yaptırması imkansız. Zira “ETBİS Nedir? Ne İşe Yarar?” konumuzda bunların bazılarına değindik. Bu nedenle ETBİS kaydı için verilen süre örneğin 30 Ocak 2018 gibi bir tarihe uzatılacak ve 30 Ocak 2018 tarihine kadar kayıt olmayanlara kesileceği söylenecek. 30 Ocak 2018 tarihine kadar ciddi oranda bir kayıt gerçekleştirilmemiş olması durumunda süre tekrar uzatılacak.

Para Cezası Tam Anlamıyla Uygulanamayacak

Para Cezası30 Aralık 2017 tarihine kadar kayıt olmayan e-ticaret sitelerine para cezası tam anlamıyla uygulanamayacak. Zira hali hazırda faaliyet gösteren ve ETBİS kaydı yapmamış binlerce e-ticaret sitesinin tespiti neredeyse imkansız. Söz konusu para cezasının miktarının yüksek olmasının nedeni de kişilerin bu kayıt işine gereken özeni göstermeleri ve bir an önce kayıt olmalarını sağlamak. Dolayısıyla söz konusu para cezası bütün 30 Aralık 2017 tarihine kadar kayıt yaptırmayanlara değil ama belki birkaç firmaya uygulanabilir. O da “biz ceza kesicez dedik ahanda kestik işte” demek için. Zaten pek çok firma ceza piyangosu kendilerine vurmasın diye sisteme kayıt olma telaşı içerisindeler.

Dolandırıcı Sitelerin Önüne Geçilemeyecek

Bu sistem ile her ne kadar “artık dolandırıcılık yapılamayacak“, “artık her önüne gelen internet üzerinden satış yapamayacak” şeklinde hava estirilse de öyle bir durum söz konusu değil. Zira ülkemizde “devlette kaydı olmayan internet üzerinde bahis oynatamaz” diye bir durum da söz konusu. Fakat son dönemde vızır vızır dolandırıcı bahis siteleri açılarak, pek çok kişiyi dolandırmaya devam ediyor. Hatta öyle ki bu konuyu KodcuHerif.Com ‘da geçtiğimiz haftalarda ele aldık: Dolandırıcı Bahis Siteleri Nasıl İşler?

Aynı şekilde 2 sene kadar önce izinsiz SMS, Mail gönderimi ve arama yapmakta yasaklandı. Fakat hala izinsiz SMS, mail gönderimi yapıp, arayanlar var. Sadece yasaları dikkate alan, yasal firmalar artık istedikleri gibi hareket edemiyorlar. Dolayısıyla ETBİS hali hazırda dolandırıcı olmayan, yasal firmalara yönelik bir denetim sistemi getiriyor gibi…

Dolandırıcı sitelerin önüne geçilmesi için 2 temel unsurun gerçekleşmesi gerekiyor; Birincisi firma sahibi olmayan kişiler uygun fiyatlı ve kapıda ödemeli kargo gönderememeli, kredi kartı ile ödeme alamamalı ve benzeri imkanlara sahip olamamalı. İkincisi ve en önemlisi ise internet üzerinden alışveriş yapan kişiler, alışveriş yaptıkları yerin yasallığını sorgulayarak alışveriş yapmalı. Birinci unsur için devletin yasal düzenlemeler yapması gerekirken, ikinci unsurun gerçekleşmesi için kişilerin bilinçlenmesi gerekiyor.

Firma Sahipleri Daha Fazla Gözetim Altında Olacak

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı web sitesinde yazan şu bilgi firma sahiplerinin uykularını kaçırabilir;

ETBİS’e kayıt ve bildirim sırasında, e-ticaret faaliyetinde bulunan işletmelerin sicile kayıtlı olup olmadığı ve sanal pos bilgilerinin doğruluğu sistem aracılığıyla teyit edilecek.

Ayrıca ödeme ve elektronik para kuruluşları, Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketi, elektronik ticaret altyapı sağlayıcıları ve aracı hizmet sağlayıcılar internet üzerinden yapılan sözleşme ve verilen siparişlere ilişkin Bakanlıkça detayları belirlenen ve anonim hale getirilmiş istatistiki bilgileri aylık dönemler halinde ETBİS’e bildirecek.

vergiYani diyor ki, hangi e-ticaret sitesinin, hangi ay, kredi kartı ile kaç adet sipariş aldığı, ne kadar para kazandığı bilinecek. Zira bu bilgiler ilgili birimler tarafından her ay ETBİS ‘e gönderilecek.

Dolayısıyla faturasız yapılan satışlar kolaylıkla tespit edilebilecek. Yani devlet, müşteri “aldığım ürünün faturası gelmedi” şeklinde şikayette bulunmasa bile, “sen bu ay toplamda 150 adet sipariş almışsın. Fakat bu ay 140 tane fatura kesmişsin. 10 siparişin faturasını kesmemişsin. Yani vergi kaçırıyorsun. O zaman al bakayım şu cezayı” diyebilecek. Bu sayede kredi kartı ile ödeme alıp fatura kesmeyen firma sahipleri birkaç kez düşünmek zorunda kalacak.

Tabi bu durum sadece kredi kartı ile ödeme alımlarında geçerli olabilecek. Zira havale/EFT ile yapılan ödemelerin bilgisinin gönderildiğine dair bilgi yer almıyor.

Genel Sonuç

ETBİS Nedir? Ne İşe Yarar? ve E-Ticaret Bilgi Sistemi Ne Kazandıracak? konularının ardından ele aldığımız Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi Öngörüleri konumuzu sonuca bağlayalım. Bu noktaya kadar yazılan her şey Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi mevcut işleyişi muazzam şekilde değiştiremeyeceğini gösteriyor. Yani dolandırıcı var olmaya devam edecek. Sosyal medyadan dolandırıcılar satış yapmayı sürdürebilecek. Zira bu konuda bir açıklama ya da çalışma görünmüyor. Sistem doğru uygulanırsa belki sayıları azalabilir, ki o konuda da tereddütler var. Zira hali hazırda e-ticaretin yanı sıra benzeri alanlarda çok sayıda yasa dışı internet siteleri, çeşitli konularda insanları dolandırabiliyor.

Diğer yandan Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi sadece internet sitesi kurup satış yapan e-ticaret sitelerine hitap ediyor. Yani ürünlerini listeleyen, listelediği ürünleri sepetine ekleyip kredi kartı ile ödeme alabilen sitelere yönelik bir sistem. Havale/EFT ile yapılan ödemeler ile alınan siparişleri takip etmeye yönelikte bir sistem değil. Dolayısıyla insan ister istemez bu sistemin sadece e-ticaret sitesi sahiplerinin faturasız satış yapmasını ve vergi kaçırmasını engellemeye yönelik olduğunu düşünüyor.

Genel olarak ülkemizde ciddi bir güvensizlik havası var e-ticaret sitelerine karşı. , dolandırıcı e-ticaret sitelerinin neden olduğu güvensizlik havasının sıkıntısını çekiyor. Müşterilerine “biz dolandırıcı değiliz” şeklinde ispat yolları arıyor. Bu sistemin kazandırdığı en büyük avantaj ise, yasal e-ticaret sitelerinin dolandırıcı olmadıklarını kolaylıkla kanıtlayabilecek olmaları. Yani potansiyel müşterilere “bak biz dolandırıcı değiliz. Aha bu da kanıtı; ETBİS kaydımız var” diyebilir.

Son olarak bütün kapılar dönüyor, dolaşıyor, kavramına çıkıyor. Yani kişiler internet alışverişleri konusunda olmaz ise, dolandırıcı ile yasal e-ticaret siteleri arasındaki farkı ayırt etme imkanlarını kullanmaz ise, 3.000 TL ‘lik telefonun 300 TL ‘ye satıldığını görüp onu orijinal zannederek almaya kalkar ise, ne bu sistemin nede başka gelmesi muhtemel sistemlerin hiçbir anlamı kalmaz. Bu sistemde hali hazırda boynu yular ile dolu yasal e-ticaret sitelerinin boynuna bir yular daha geçirmekten başka bir işe yaramaz…

Bir sonraki konumuzda ETBİS Kayıt Nasıl Yapılır? konusu ile son noktayı koyalım…

ETBİS Mini Yazı Dizisi Bölümleri

  1. ETBİS Nedir? Ne İşe Yarar?
  2. E-Ticaret Bilgi Sistemi Ne Kazandıracak?
  3. Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi Öngörüleri
  4. ETBİS Kayıt Nasıl Yapılır?
Ayrıca Kodcu Herif 'te yer alan aşağıdaki konulara da göz fırlatabilirsiniz =)

Bilinmeyen Bilişim Kitabı