Melek Yatırımcılar ile Girişime Destek Almak

Melek Yatırımcılar ile Girişime Destek Almak
Bilinmeyen Bilişim Kitabı

Bir önceki makalemiz olan Girişimcilik Destek Programları ile Proje Yapmak makalesinde Girişim Destek Programları, Girişim Desteğinin Nedeni, Destek Alınabilmesi için Dikkat Edilmesi Gerekenler gibi önemli unsurlara değinmiştik. Bu yazımızda da o konunun devam niteliğinde olan, girişime konusunda kavramına değiniyoruz.

Peki nedir bu ? gerçekten iyi niyetli, melek kişiler midir? Bir projeyi hayata geçirmek, bir girişimde bulunmak için nasıl bir yardımda bulunurlar? Melek yatırımcılardan nasıl bir fayda sağlanabilir? Bunlar ve benzeri soruların cevaplarına gelin beraber göz fırlatalım…

Melek Yatırımcı Kavramı

Ben bu melek yatırımcı kavramını ilk duyduğumda düz mantık yürütüp, zengin, para babalarının, bir girişimi hayata geçirmek isteyenlere, sevabına maddi yada manevi destek olduğunu zannetmiştim =) Zira adında “melek” geçiyor olması insanın aklına karşılıksız yardım yapıldığını getiriyor.

Melek Yatırımcı KavramıBiraz daha ayrıntılı araştırınca melek yatırımcı olayının, zengin, para babalarının, girişimde bulunmak isteyen kişilerin projelerine belli bir yüzdeli ortaklık karşılığında para vermesi olduğunu öğrenmiş bulundum. Melek yatırımcı kavramında “Melek” sıfatının yer almasının nedeni sizin girişiminizin garanti para kazandırmayacak olmasına rağmen para yatırılması ve yatırılan paranın kısa sürede geri dönüşünün beklenmemesinden kaynaklanıyor. Zaten bir şeye ortak olunuyorsa doğal olarak kâr da zarar da ortak demektir. Görüldüğü üzre iş dünyasında meleklik bile karşılık beklenerek yapılıyor 😉

Melek yatırımcılardan destek almak devlet desteği yada benzeri destek programlarına benzeyen noktalar olsa da biraz farklı. Neticede adamlar kendi ceplerindeki parayı harcıyorlar ve ona göre hareket ediyorlar.

Bu para babalarından destek almak konusunda yapılabilecek 3 şey var; Aracılık yapan kuruluşlar, bireysel görüşme yada yatırımcının kendi gelmesi.

Aracılık Yapan Kuruluşlar

Bu aracılık yapan kuruluşlar son yıllarda baya ses getirmeye başladı. Bunlar ya yatırımcı ile girişimciyi buluştururlar yada bir kuruluş bünyesinde yatırımcıları toplarlar, “siz para verin, biz girişimcileri toplayalım, seçelim, her türlü organizasyonu yapalım, girişimlerden gelecek paraya da ortak olalım” kafasında hareket ederler.

Bu kuruluşlar belirli dönemlerde başvuru alırlar. Başvuranlar arasından eleme yaparak seçim yaparlar. Sizlere eğitim verirler, çeşitli organizasyonlar yaparlar onlara katılırsınız, geziler düzenlenir, bunların hepsine katılmak mecburidir, giderleri kendi cebinizden karşılarsınız…

Açıkçası bu girişimcilik destek piyasasını deniz, kendinizi küçük balık, aracılık yapan kuruluşları da büyük balık olarak görmeniz gerek. Dolayısıyla gerçekten muazzam proje fikirlerine göre değil çıkarlarına göre hareket ederler. Yani sizin mükemmel bir projeniz varsa ve onların çıkarlarına ters düşer yada istediklerini kabul etmezseniz gidip de sizi değil, sizin projenizden daha kalitesiz bir projeyi tercih edebilirler ve en iyi proje olarak onu gösterebilirler.

melek yatırımcılıkHatta bunların en meşhurlarına katılanların tecrübelerini okuduğumda açıkçası enayi yerine koyan şartların söz konusu olduğunu görmüş bulunuyorum. Zira sizin projenizin seçilmesi için ilk etapta 5 kuruş para vermemelerine karşılık, yüzde 5 ortaklık vermenizi istiyorlar. Yani girişim için siz atıyorum 95 bin TL para harcarken onlar 5 bin TL para yatıracak, tabi aynı şekilde kazanılana da yüzde 5 ortak olacaklar. Bunun yanı sıra artı yüzde 5 ortaklığı da 2 yıl içerisinde 20 bin TL karşılığında alma şartı koşuyorlar. Bu da sizin girişiminizin değeri 2 yıl içerisinde 10 Milyon TL olsa bile, yüzde 5 ortaklık alabilmek için 500 bin TL vermeleri gerekirken sadece 20 TL vererek yüzde 5 ortaklık daha alabilecekleri anlamına geliyor. Buradan rahatlıkla anlaşılabileceği üzere, girişimin yüzde 5 ‘lik değeri 20 bin TL’yi geçmezse, size 20 bin TL verip yüzde 5 ‘lik ortaklık almayacakları anlamına geliyor.

Netice olarak önce kendilerini sağlama alıyorlar ondan sonra baktınız sizin girişiminiz ışık veriyor, ancak o zaman ceplerinden para çıkarıyorlar, ki para vererek bile para kazanıyorlar. Sizin bu işten tek karınız aldığınız eğitim, bir network edinme gibi şeyler oluyor. Dolayısıyla bu duruma “” demek zor.

Bireysel Görüşme

Bu model hem biraz daha insaflı hemde biraz daha zor. Çünkü para babalarına ulaşmak hem zordur hemde o abilere bir sürü girişimci proje fikri ile geldiği için sizi dinleme konusunda çokta hevesli olmazlar. Bu nedenle dikkat çekici olmanız ve ciddi farklar yaratmanız gereklidir.

Aynı şekilde her potansiyeline sahip melek yatırımcının kendisine göre kriterleri ve yatırım yapmaya değecek girişimlere dair bakış açısı vardır. Bir melek yatırımcı bir projeye yatırım yapmaya gerek görmezken başka bir melek yatırımcı son derece gerek görebilir.

Biraz daha insaflı bir model olmasının nedeni de projeniz için karşılıksız ortaklık teklif etmezler. Direkt olarak “X yüzdelik ortaklık için, Y bin TL para veririm” şeklinde bir pazarlık olur. Bu açıdan bu tarz yatırımcılık daha melekliğe yakındır.

Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta sadece para odaklı düşünülmemesi gerektiğidir. Neticede bir ortaklık söz konusu olacaktır ve ortaklık sadece girişim için maddiyat harcanması anlamına gelmemelidir. Diğer alanlarda da  konusundakatkı sağlanması gerekmektedir. Yani siz bir yazılım projesine dair girişimde bulunacaksanız, gidip de yazılımdan zerre anlamayan, yazılım yada teknoloji alanında bir iş modeline sahip olmayan bir para babasından destek alırsanız, o kişinin size para vermesinden başka hiç bir faydası olmaz. Siz çalışırsınız, o kazanır. Fakat gidip de yazılım yada teknoloji alanında işler yapmış bir para babasından destek alırsanız, o kişi size hem maddi anlamda, hem bilgi ve tecrübeleriyle hemde bağlantıları ile katkı sağlar. Dolayısıyla girişimin başarıya ulaşması çok daha sağlam olur.

Yatırımcının Kendi Gelmesi

İşte en iyi ama en zor yatırım alma modeli budur. Zor olmasının nedeni, sizin girişiminizi kesinlikle hayata geçirmiş, hatta para kazandıracak seviyeye ulaştırmış olmanız gerekmesidir. Yani siz projenizi kendi imkanlarınızla hayata geçirirsiniz, emeklemeye ve hatta yürümeye yine kendi imkanlarınızla başarırsınız. Dolayısıyla bu girişiminizin iyi kötü para kazanması anlamına gelmektedir.

Melek yatırımcıBu noktada bazılarınız “E zaten para kazanıyorsam neden yatırım yani ortak alayım ki…” diye düşünebilir. Onun nedeni de koşmak yani çok daha fazla para kazanmayı istemekten, girişiminizin küçük balık olmaktan büyük balık olmaya terfi etmesinden, bu sayede büyük balıklar tarafından yenilme tehlikesinden kurtulma isteğinden ibarettir. Bunları yapabilmek demek daha büyük bir çalışma alanına, daha fazla çalışana, daha fazla reklam yapma imkanına, daha fazla üretmek için gerekenleri temin etmek demektir. E doğal olarak bunlar içinde yüklü miktarda para gereklidir ve bunu da yatırımcı sağlar.

En iyi tarafı ise elinizin güçlü olmasıdır. Çünkü zaten hali hazırda girişiminiz hayata geçmiştir, hatta iyi kötü para kazandırmaya başlamıştır. Dolayısıyla bir girişimin en zor bölümü atlatılmış demektir. Ayrıca kendinizi de ispatlamışsınızdır. Bu sayede sizin yatırım alma isteğinizden fazla yatırımcı yatırım yapma isteği duyar. Bu da koşulları sizin domine edeceğiniz anlamına gelir.

Tabi bu tarz durumlar biraz pokere benzer. “Blöf yapayım, daha fazla para almaya çalışayım” şeklinde düşünürken hiç para alamadan masadan kalkabilirsiniz. Bu nedenle fazla şansınızı zorlamamak gereklidir.

SONUÇ

Ülkemizde melek yatırımcılar sayısı son bir kaç yılda artmaya başladı. Eskiden para sahibi kişiler “nasıl bir iş kursam” diye düşünürken şimdi “nasıl bir projeye yatırım yapsam” şeklinde düşünüyor. Fakat hala bu işler yurt dışındaki kadar masum ilerlemiyor. Yurt dışındaki yatırımcılar 10 girişime yatırım yapıp bunlardan 2 tanesinin başarıya ulaşmasını yani 8 girişime yapılan yatırımın boşa olmasını başarı sayıyor. Çünkü başarıya ulaşan 2 yatırım, boşa para verilen 8 yatırımda kaybedilen parayı fazlasıyla telafi ediyor.

Türkiye ‘de ise yatırım yapanlar önce kendilerini sağlama alıyor, kesinlikle para kaybetmemeye yönelik hareket etmeye çalışıyor, buda bir girişimin başarıya ulaşmasında sıkıntılara neden oluyor. Yani aslında yatırımda bulunanların para kazanmak adına yaptıkları hem para kaybetmelerine hemde o girişimin başarıya ulaşmasına neden oluyor. Hal böyle olunca “Türkiye ‘de fikir/proje çok, destek yok” sonucu ortaya çıkıyor.

Girişimcilik ve melek yatırımcılık olayı ülkemizde yeni denebilecek bir geçmişe sahip. Bu nedenle zamanla her şey yoluna girecektir. Fakat bu tabloya bakacak olursak, kolaylıkla yolunda olmadığını söyleyebiliriz…

Bilinmeyen Bilişim Kitabı